Łukasz Gniadek

Habitat

 

Punktem wyjścia dla tej pracy było badanie ogrodów zoologicznych, które nieuchronnie poprowadziło do badania ich twórców. Można powiedzieć, że ogrody zoologiczne są materializacją potrzeby człowieka do urządzenia świata według własnego uznania, rządzenia nim, posiadania pełnej kontroli nad wszystkim, co w nim zachodzi i klasyfikowania go podłóg siebie. W swej istocie ogrody zoologiczne są tworem stojącym w zdecydowanej kontrze do natury. Za sprawą człowieka żyją w nim obok siebie gatunki, które nie mogłyby egzystować obok siebie i występują tam jednocześnie niemożliwe do pogodzenia warunki klimatyczne. Tak sprzeczne z naturą miejsce wydaje się jednak paradoksalnie być bardzo zgodne z naturą jego twórcy. Pomimo że panują w nich optymalne warunki dla życia wielu przeróżnych gatunków, tak naprawdę być może są optymalnym miejscem tylko dla jednego.

Habitat składa się z trzech części kolejno dopowiadających historię.

Pracę otwiera zbiór obrazów przedstawiających sztuczne krajobrazy mające być miejscem prezentacji i życia zgromadzonych w ogrodzie zwierząt. Z jednej strony są one manifestacją ludzkiej siły, trochę jak zawody z Bogiem, z drugiej strony w oczy rzucają się siermiężność i niedoskonałość ludzkiego dzieła. Ujawnia się także fakt, że jego sztuczne światy są dużo bardziej dekoracjami dla człowieka niż środowiskiem dla zwierząt.

Kolejny zbiór ukazuje mieszkańców ogrodu. Zwierzęta zostały sfotografowane za pośrednictwem kamer internetowych instalowanych w ich boksach i pozwalających ludziom z całego świata patrzeć na nie 24 godziny na dobę. Pośredni charakter powstawania tych obrazów uwyraźnia brak możliwości nawiązania prawdziwych relacji pomiędzy mieszkańcami ogrodu a odwiedzającymi go ludźmi.

Ostatnia część pracy pokazuje nam człowieka, który po usunięciu całej fikcji jaką się otacza pozostaje samotny pośród pustki. Wszystkie rozdziały są poprzedzone krótkimi cytatami ze Starego Testamentu. Biblijne wersety pojawiają się tutaj w kontekście kulturowym, jako czynnik mający od zarania dziejów wpływ na zachowania człowieka i legitymizujący różne jego postawy.